Litterae

De septem verbis a Christo in cruce prolatis

auctore B. Roberto Bellarmino S. J., S. R. E. cardinalis

Ven. Congregationi Caelestinorum

Monachorum ordinis s. Benedicti

Robertus cardinalis Bellarminus

ejusdem congregationis protector

S. D.

Sapienter omnino Pynuphius Abbas apud Cassianum (Lib. 4 de instit. renuntiant. cap. 4.) perfectum monachum cum Christo Domino crucifixo comparandum censuit. Virtutes enim, quae in perfecto monacho potissimum requiruntur, tres numerari solent: paupertas, omnem proprietatem excludens, castitas, carnalium voluptatum semper expers, et oboedientia, a nutu praefecti omnino dependens; quibus in regula S. Benedicti loci stabilitas adjungi solet. Si quis autem velit voluntariae paupertatis usque ad omnimodam nuditatem et egestatem exemplar cernere, Christum crucifixum intueatur, qui, sicut, dum viveret, non habuit, ubi caput reclinaret, sic in morte ipsa etiam vestimenta, quae sola illi reliqua erant, inter crucifixores dividenda dimisit. Et si quis cupiat speculum intueri mortificationis carnis, quae castitatem impollutam custodiat, in Christo crucifixo sine dubitatione reperiet, quippe quem a planta pedis usque ad verticem dolor continuus occupabat. Quodsi et oboedientiae perfectae typum requirat, nusquam alibi clarius cernet quam in illo, qui factus est oboediens usque ad mortem, mortem autem crucis (Phlp 2,8). Neque solam oboedientiae virtutem, sed etiam comites ejus individuas, patientiam et humilitatem, et principium ejus et finem, ardentissimam caritatem, et in his omnibus perseverantiam usque in finem, quae per stabilitatem significatur, in Christo crucifixo, tamquam in eminentissima virtutum omnium idea, concipiet. Vere igitur et Christus in Cruce pendens exemplar est clarissimum monasticae perfectionis, et perfetus monachus crucifixum Dominum verissime repraesentat. Hanc Christi crucifixi repraesentationem vel similitudinem sanctus Petrus Caelestinus inprimis ad vivum expressisse videtur; ejus enim vita ab ipsa paene infantia usquae ad extremam senectutem et mortem nihil fuit aliud nisi assidua meditatio Crucis et perpetua imitatio Crucifixi. Ad quam rem proprie designandam crux aurea in aere divino miraculo pendens visa est ante fores cubiculi ejus morientis, a Feria sexta usque ad vesperam Sabbati, in qua spiritum Deo felicissime reddidit. Quam crucem a multis conspectam cum stupore fuisse, refert Petrus ab Alliaco Cardinalis Cameracensis (In Vita S. Petri Caelestini lib. 2. cap. 19.); et res eadem, ut plane caeleste signum, in ipso canonizationis ejus diplomate commemoratur. Quae cum ita sint, jure mihi videor libros meos de Septem verbis in Cruce a Christo pronuntiatis Caelestinis meis offerre ac dicare potissimum debuisse. In his enim libris explicare conatus sum Crucifixi virtutes praecipuas, quae omnibus fidelibus valde utiles sunt, sed iis, qui crucis mortificationem ex proprio instituto sequuntur, omnino necessariae. Qui enim cum Christo cruci affixi sunt et mundo mortui per externam observantiam regularem, et virtutibus Christi crucifixi carent, ii cum infelice latrone crucis ignominiam et dolores patiuntur, sed Christi crucifixi gloriam et praemia non assequentur; et melius erat illis, ut loquitur S. Petrus (2 Ptr 2,21), non cognoscere viam justitiae (perfectae), quam post agnitionem retrorsum converti ab eo, quod illis traditum est, sancto mandato. Quare monachos omnes, sed inprimis Caelestinos meos admoneo, ut, si velint esse, quod nomine praeferunt, librum Crucis Christi assidue legant et iterum atque iterum volvant et revolvant, ac, ut commentarium habeant ad obscura loca intellegenda dilucidum et fidelem, beati Petri Caelestini et aliorum Sanctorum Vitas frequenter legant et, quae didicerint, opere complere studeant. Sic enim fiet, ut cotidie magis crux illis dulcescat et imitatio Crucifixi sic illis suavis amabilisque reddatur, ut facile contemnant scribas et pharisaeos, id est carnem et sanquinem, clamantes atque dicentes: Descende de cruce. Sic olim discipuli sancti Francisci, cum libros sacros nondum haberent, ut sanctus refert Bonaventura (In Vita S. Francisci, cap. 4.), librum Crucis Christi continuatis aspectibus diebus ac noctibus revolvebant, exemplo Patris et eloquio eruditi, qui jugiter faciebat eis de Cruce Christi sermonem. Accipite igitur, venerabiles Patres, munusculum a Protectore Vestro, quod erit etiam post obitum ejus pignus amoris, quo vos omnes ex corde dilexit et virtutum sancti Petri Caelestini heredes et Christi crucifixi veros discipulos et imitatores semper esse cupivit.  

De septem verbis  - ad exordium: