Litterae

Fructus quartus sumi potest ex quarta explicatione verborum illorum Consummatum est. Si enim verum est, ut est verissimum, Christum justo judicio Dei transtulisse nos a servitute diaboli in regnum Filii dilectionis suae, quaeramus diligenter et non desistamus, donec inveniamus, quae causa sit, cur tantus hominum numerus malit hosti humani generis iterum se in servitutem tradere, ut cum eo ardeat in aeternum in gehennae camino, quam Christo, Principi benignissimo, deservire, immo cum illo felicissime certissimeque regnare. Ego certe nullam invenio causam, nisi quia in obsequio Christi inchoandum est a Cruce et necesse est carnem crucifigere cum vitiis et concupiscentiis. Haec amara potio atque hic calix absinthii homini naturaliter aegro nauseam facit et saepe causa est, ut malit aegrotare quam eo modo curari. Et si quidem homo non homo, sed bestia esset, aut certe homo delirus et mente captus esset, concedi illi posset, ut sensu et appetitione regeretur; sed cum homo rationis sit particeps, certe intellegit vel intellegere potest, eum, qui jussit carnem crucifigi cum vitiis et concupiscentiis, non solum instare praecepto, sed etiam juvare, immo praevenire auxilio gratiae suae: quo modo sapiens medicus amarum poculum sic temperare novit, ut non difficulter hauriatur. Deinde si unusquisque nostrum primus esset, cui diceretur: Tolle crucem tuam et sequere me, fortasse posset haerere ac diffidere de viribus suis nec audere crucem attingere, quam se portare posse non crederet; at cum tam multi ante nos, nec solum viri, sed etiam pueri et puellae, crucem post Christum fortiter tulerint et carnem suam cum vitiis et concupiscentiis crucifixerint, quid nos timemus, cur haeremus? Hoc argumento sanctus Augustinus (Lib. 8 Confess., c. 11) superatus, carnalem concupiscentiam vicit, quam insuperabilem longo tempore reputaverat. Constituit enim sibi ante oculos mentis ex memoriae promptuario multos et multas continentes, multos et multas virgines, ac sibi dicebat: Cur non poteris, quod isti et istae? isti et istae non in se potuerunt, sed in Domino, Deo suo. Et quod de concupiscentia carnis dicimus, idem dici potest de concupiscentia oculorum, quae est avaritia, et de superbia vitae; nullum enim est vitium, quod adjuvante Deo crucifigi non possit, neque periculum est, ne Deus juvare non velit, cum sanctus Leo (Sermo 16 de Passione Domini) dicat: Juste instat praecepto, quia praecurrit auxilio. Vere igitur miseri sunt, ne dicam amentes et stulti, qui, cum possint jugum Christi suave ac leve subire, et requiem animae suae in hac vita reperire (Mt 11,30) et cum eodem Christo in futura regnare; malint quinque juga boum (Lc 14,19), diabolo jubente, portare et sensibus carnis non sine labore et dolore servire, et ad extremum apud inferos cum ipso suo domino diabolo perpetuo cruciari.

De septem verbis  - ad exordium: